Blog wpisy
Po raz pierwszy zagadnienie choroby pogaszono około 1600 roku p.n.e. Przypisywano ją duchom przodków zsyłających karę na kolejne pokolenia. Następnie do koncepcji tej dodano Wiatry, symbolizujące siły wyższe powodujące chorobę. Pojęcie złych duchów (gui), czyli duchów szkodzących, wywołujących choroby, pojawiło się około 1000 roku p.n.e. i do dziś postrzegane jest jako jeden z czynników sprawczych chorobowej nemezys. Terapia składała się z rytuałów obejmujących taniec, śpiew i amulety, a prowadzili ją szamani (shi) i czarownicy (wu). Do II wieku p.n.e. znaczenie duchów zmalało. Zaczęto stosować bardziej naukowe wyjaśnienia, uwzględniono przyczyny naturalne, jak również koncepcję energii obronnej (wei) względem energii agresywnej (xie). Jeden z najstarszych tekstów, Shang Han Lun (Traktat o chorobach wywołanych Zimnem), napisany przez Zhang Zhong Jinga (142-220 n.e.), w jasny sposób opisuje podejście systemowe, diagnostyczne terapeutyczne do choroby. Do VI wieku źródła chorób były omawiane przez Chao Yuan Fanga, a do czasu dynastii Song przyczyny podzielono na trzy kategorie, które w dalszym ciągu uznaje się za aktualne.
Zdrowie jest zdefiniowane jako stan harmonii pomiędzy yin i yang. Ta równowaga jest względna dla każdej osoby.
Utrata równowagi pomiędzy yin i yang jest przyczyną stanu chorobowego. Zależy ona od:
-siły energii witalnej danej osoby, właściwego zheng qi,
- siły czynnika patogennego, agresywnego xie qi.
Siła energii witalnej zależy od:
- konstytucji danej osoby,
- stylu życia: diety, ćwiczeń, aktywności seksualnej i przyzwyczajeń,
- środowiska,
- zachowania, reprezentowanego przez równowagę między stanem emocjonalnym i umysłowym.
W skrócie, zdrowie może być zdefiniowane jako zdolność do adaptacji do zewnętrznych zmian, takich jak klimat, pożywienie, zanieczyszczenie, cykle życiowe, potrzeby mentalne i emocjonalne. Te wpływy zewnętrzne, dopóki nie są ekstremalne, nie będą wywoływać choroby, jeśli wewnętrzne środowisko, mikrokosmos, nie jest słabe i nie straciło zdolności do adaptacji.
Schematycznie można wyróżnić trzy poziomy adaptacji:
-makrokosmiczną: klimaty, pory roku i wpływy kosmiczne,
-środowiskową: głównie dotyczy relacji społeczno-afektywnych,
-osobistą: dotyczącą indywidualnych potrzeb oraz pragnień dietetycznych i seksualnych, a także zmian fizjologicznych i starzenia się.
Staje się zatem oczywiste, dlaczego celem analizy procesu patologicznego i diagnostyki chińskiej jest określenie:
- miejsca, w którym manifestuje się patologiczny proces, jak na przykład kanał, warstwa ciała, układ narządu zang-fu,
- przyczyny, czyli czynników powodujących manifestację objawów; tradycyjnie można wymienić trzy kategorie:
- przyczyny zewnętrzne: sześć energii klimatycznych (Wiatr, Gorąco, Ogień, Suchość, Wilgoć);
- przyczyny wewnętrzne: emocje; o inne przyczyny: dieta, ćwiczenia, aktywność seksualna, pasożyty, uraz itp.;
- kondycji, czyli tego, co stanowi pierwotną przyczynę tego, że czynnik patogenny był zdolny do zaburzenia równowagi.
Stan wyjściowy (kondycja) jest wewnętrznym źródłem choroby. Ustalenie, w którym okresie się ona zaczęła, może pomóc w określeniu jej źródła:
Okres przedurodzeniowy: energie przedniebiańskie definiują konstytucję. To nie oznacza tylko dziedziczenia, ale również stan zdrowia rodziców w momencie poczęcia oraz stan matki przez cały okres ciąży
Okres dziecięcy: zależy od konstytucji, a przede wszystkim od diety (brak opieki macierzyńskiej na tym etapie zazwyczaj manifestuje się w późniejszym okresie życia).
Okres dorosłości: wpływ na niego ma głównie zachowanie umysłowo-emocjonalne, a ponadto wszystkie inne czynniki.
Źródło: Medycyna chińska w praktyce., Hamid Montakab; "Podstawy teoretyczne Tradycyjnej Medycyny Chińskiej", Dr Tadeusz Błaszczyk.
